TỌA ĐÀM KHOA HỌC: “THÚC ĐẨY HỢP TÁC VIỆT NAM – CHÂU PHI VÌ MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG”
Chiều ngày 21/05/2026, Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi (ISAWAAS) đã
tổ chức Tọa đàm khoa học với chủ đề: “Thúc đẩy hợp tác Việt Nam - Châu Phi vì mục
tiêu phát triển bền vững”. Đây là hoạt động khoa học có ý nghĩ đặc biệt nhằm
thiết thực kỷ niệm Ngày Châu Phi (25/05/2026).
Sự kiện quy tụ đông đảo các học giả,
chuyên gia, nhà ngoại giao kỳ cựu cùng cán bộ của ISAWAAS.
Khai mạc Tọa đàm: Định vị không gian hợp
tác mới
Phát biểu khai mạc tọa đàm, PGS. TS. Nguyễn
Xuân Trung – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi nhấn mạnh, mối
quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và các quốc gia châu Phi dù đã đạt được nhiều
thành tựu nền tảng song nhìn chung vẫn còn tồn tại những hạn chế nhất định,
chưa tương xứng với tiềm năng của hai bên. Trong bối cảnh hợp tác Nam-Nam đang
trên đà phát triển mạnh mẽ, không gian và cơ hội hợp tác giữa Việt Nam và châu
Phi đang mở ra diện mạo mới. Việc tìm kiếm các cách thức, mô hình hợp tác sáng
tạo, hiệu quả và bền vững mang tính cấp thiết sâu sắc cho cả hai phía.
Phiên tham luận: Từ tổng quan chiến lược đến
thực tiễn công nghệ và môi trường
Phiên tham luận của tọa đàm đã diễn ra vô
cùng sôi nổi với 03 bài báo cáo tiếp cận từ cả góc độ cục diện địa chính trị vĩ
mô lẫn các lĩnh vực kinh tế xanh, công nghệ tài chính tiên phong.
Trình bày tham luận tại tọa đàm, Đại sứ
Nguyễn Đăng Quang (Nguyên Đại sứ Việt Nam tại Indonesia) đã mang đến cái nhìn
toàn cảnh sâu sắc về chủ đề "Châu Phi trong thế giới biến động: Thực trạng
và triển vọng". Đại sứ khẳng định đây là một chủ đề đặc biệt quan trọng,
dù đôi khi còn ít được truyền thông đề cập đúng mức. Bài học đặt ra là Việt Nam
cần chủ động tạo thế cho tương lai bằng cách không ngừng tăng cường hợp tác với
châu Phi. Từ thực tế đó, Đại sứ Nguyễn Đăng Quang đã đề xuất Việt Nam cần xây dựng
"độ tin cậy chính trị" và "độ tin cậy chiến lược" làm bệ
phóng vững chắc để thúc đẩy hợp tác bền vững. Bên cạnh việc củng cố quan hệ với
các đối tác truyền thống, Việt Nam cần chủ động mở rộng sang các đối tác mới
giàu tiềm năng, đẩy mạnh ngoại giao kinh tế bổ sung thế mạnh cho nhau và tích cực
triển khai sức mạnh mềm. Đặc biệt, cần tăng cường các hoạt động ngoại giao cấp
cao để tiến tới xây dựng các khuôn khổ Đối tác toàn diện và Đối tác chiến lược
vốn còn khuyết thiếu.
TS. Trần Anh Đức (Viện Nghiên cứu Nam Á,
Tây Á và Châu Phi) đã trình bày tham luận: "Vai trò của công nghệ tài
chính trong thúc đẩy tài chính toàn diện tại châu Phi: Hàm ý chính sách cho Việt
Nam". Bài viết đã làm rõ cách thức châu Phi – một khu vực từng gặp nhiều
khó khăn về hệ thống ngân hàng truyền thống – đã bứt phá ngoạn mục nhờ các giải
pháp tài chính di động và Fintech. Từ bước nhảy vọt của châu Phi, tác giả đã gợi
mở nhiều bài học kinh nghiệm quý báu cho Việt Nam trong việc hoàn thiện thể chế
tài chính số và phổ cập dịch vụ tài chính đến các vùng sâu, vùng xa.
ThS. NCS. Nguyễn Lê Thy Thương (Viện
Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi) đã thu hút sự quan tâm lớn của tọa đàm với
tham luận: "Sự phát triển của thị trường carbon châu Phi và cơ hội hợp tác
cho Việt Nam". Trong bối cảnh châu Phi đang tích cực định hình các sàn
giao dịch tín chỉ carbon để thu hút tài chính xanh, Việt Nam – một quốc gia
cũng đang hoàn thiện thị trường carbon nội địa – hoàn toàn có thể tìm thấy những
điểm chung để trao đổi kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ và hợp tác đầu tư
trong các dự án giảm phát thải.
Phiên Thảo luận và bình luận đã diễn ra sôi nổi
với sự tham gia của các khách mời gồm Đại sứ Đặng Giang (Nguyên Phó Vụ trưởng Vụ
Trung Đông - Châu Phi, Bộ Ngoại giao; Nguyên Đại sứ Việt Nam tại Mozambique);
Ông Lê Quang Thắng (Phó Chủ tịch Liên hiệp hợp tác kinh tế Việt Nam Châu Phi -
VAECA); TS. Phan Cao Nhật Anh (Phó Viện trưởng Viện ISAWAAS), TS. Nguyễn Thị Hằng
và TS. Trần Thùy Phương (Phòng Nghiên cứu Châu Phi).
Phát biểu tổng kết Tọa đàm, PGS. TS. Nguyễn
Xuân Trung đánh giá cao chất lượng chuyên môn của các bài tham luận cũng như
các ý kiến thảo luận tâm huyết tại hội trường. Viện trưởng khẳng định, kết quả
của cuộc tọa đàm không chỉ đóng góp về mặt lý luận nhân Ngày Châu Phi mà còn mở
ra những định hướng nghiên cứu ứng dụng rất cụ thể. Trong thời gian tới, Viện
Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi sẽ tiếp tục tổng hợp các kiến nghị chính
sách từ tọa đàm để báo cáo cơ quan cấp trên, đồng thời duy trì kết nối chặt chẽ
với các mạng lưới chuyên gia, đại sứ và doanh nghiệp để hiện thực hóa các ý tưởng
hợp tác, đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển bền vững của cả hai khu vực.
Tọa đàm khoa học đã kết thúc tốt đẹp vào
lúc 16h45 cùng ngày.
Một số hình ảnh tại Tọa đàm:
Toàn cảnh Tọa đàm