Vào ngày 26/5/2026, Ngân hàng Trung ương Sri Lanka (Central Bank of Sri Lanka - CBSL) đã quyết định tăng lãi suất chính sách qua đêm thêm 100 điểm cơ bản, lên mức 8,75%. Đây được coi là mức tăng lãi suất lớn nhất trong bốn năm qua do các nhà hoạch định chính sách đang nỗ lực kiềm chế lạm phát và hỗ trợ đồng tiền đang suy yếu dưới sức ép của giá năng lượng.

Hình 1: Mức tăng lãi suất của Sri Lanka nhằm ứng phó với cú sốc dầu mỏ

Nền kinh tế Sri Lanka đã phục hồi sau cuộc khủng hoảng tài chính tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ vào năm 2022 nhờ các khoản vay từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Tuy nhiên, cú sốc năng lượng do xung đột ở Trung Đông đã gây ảnh hưởng nặng nề lên quốc gia phụ thuộc hoàn toàn vào nhiên liệu nhập khẩu này. Sri Lanka đã phải tăng giá nhiên liệu lên 40%. Thêm vào đó, Chính phủ Sri Lanka còn quy định ngày thứ Tư là ngày nghỉ đối với các cơ quan nhà nước, trường học và các cơ sở giáo dục đại học nhằm giảm mức tiêu thụ năng lượng. Điều này cũng gia tăng áp lực lạm phát nhập khẩu và gây sức ép lên đồng tiền nước này.

 Tỷ lệ lạm phát của quốc đảo Sri Lanka đã vượt quá mục tiêu 5% của ngân hàng trong tháng 4, trong khi đó, đồng rupee Sri Lanka cũng nằm trong số những đồng tiền mất giá nhất ở châu Á trong năm nay với mức sụt giảm 8,7% kể từ đầu tháng 3. Dự trữ ngoại hối của Sri Lanka giảm 3,8% xuống còn 6,7 tỷ USD trong tháng 4 sau khi chi 1,5 tỷ USD cho nhập khẩu nhiên liệu trong bốn tháng đầu năm. Riêng trong tháng 3, chi phí nhập khẩu nhiên liệu tăng vọt tới 77%.

 Bảy trong số mười hai nhà kinh tế và nhà phân tích được hãng thông tấn Reuters phỏng vấn đã dự báo mức thay đổi lãi suất chỉ trong khoảng 25 điểm cơ bản hoặc cao hơn một chút do các tác động nói trên. Ông Saurav Anand, một nhà kinh tế tại Standard Chartered plc, cho biết mức tăng này là “cao gấp đôi so với kỳ vọng của chúng tôi”. Theo ông, Ngân hàng Trung ương Sri Lanka có khả năng tăng lãi suất thêm 25-50 điểm cơ bản trong trường hợp tỷ lệ lạm phát vượt quá ước tính của chính phủ khi giá tiêu dùng dự kiến chạm mức khoảng 7% trong quý III năm nay do giá nhiên liệu và điện tăng mạnh. Ông Saurav Anand cũng cho biết, động thái chính sách này sẽ góp phần kiềm chế nhu cầu trong nước và giảm nhập khẩu cũng như tác động tích cực hỗ trợ ổn định đối với đồng tiền của Sri Lanka.

Phát biểu tại cuộc họp báo sau khi công bố chính sách này, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Sri Lanka Nandalal Weerasinghe cho biết, việc tăng lãi suất sẽ giúp ổn định tỷ giá hối đoái và kiểm soát lạm phát. Ông nhấn mạnh rằng, Ngân hàng Trung ương Sri Lanka sẽ hành động để kiềm chế áp lực từ phía cầu sau khi đánh giá dữ liệu kinh tế sắp tới và các rủi ro mới nổi. Đồng thời, ngân hàng này cũng kỳ vọng tăng trưởng kinh tế và lạm phát sẽ duy trì ở mức hợp lý trong thời gian tới.

Sau quyết định tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương, thị trường chứng khoán Sri Lanka đã giảm 0,75%, trong khi đồng tiền dao động trong phạm vi hẹp, giao dịch ở mức 321 rupee/đô la.

Không chỉ Sri Lanka, nhiều ngân hàng trung ương của các nước châu Á khác đã và đang sử dụng các biện pháp chính sách tiền tệ mạnh mẽ hơn để bảo vệ đồng tiền nội tệ đang suy yếu của họ và kiềm chế lạm phát. Ngân hàng Indonesia bất ngờ tăng lãi suất chính sách thêm nửa điểm vào tuần trước, trong khi Ngân hàng Trung ương Philippines đã báo hiệu rằng họ có thể tăng lãi suất mạnh trước cuộc họp dự kiến diễn ra vào tháng 7. Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ cũng cam kết sẽ thực hiện các biện pháp cần thiết để kiềm chế đầu cơ vào đồng rupee vốn đã giảm xuống mức thấp kỷ lục, đồng thời, họ sẽ cân nhắc việc tăng lãi suất tại cuộc họp dự kiến diễn ra vào ngày 5 tháng 6 sắp tới.

Tài liệu tham khảo

1. Nikkei Asia (26/05/2026) Sri Lanka stuns with 1 percentage point rate hike, biggest raise in 3 years, https://asia.nikkei.com/economy/sri-lanka-stuns-with-1-percentage-point-rate-hike-biggest-raise-in-3-years

 2. Anusha Ondaatjie (26/5/2026), Sri Lanka delivers full-point rate hike to crimp inflation, https://theedgemalaysia.com/node/804980

 3. Uditha Jayasinghe (26/05/2026) Sri Lanka stuns with 100-bp rate hike as Iran war rattles currency, fuels inflation, https://www.reuters.com/world/asia-pacific/sri-lanka-raises-key-policy-rate-by-100-bps-offset-gulf-crisis-pain-2026-05-26/

ThS. Nguyễn Ngọc Mai

                               Phòng nghiên cứu Nam Á, Viện nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi