Từ iCET đến TRUST: Sự chuyển dịch mạnh mẽ hợp tác công nghệ Mỹ - Ấn Độ

Quan hệ Mỹ - Ấn Độ trong hơn hai thập niên qua đã phát triển từ hợp tác hạt nhân dân sự, quốc phòng và thương mại sang lĩnh vực công nghệ chiến lược. Sự ra đời của sáng kiến iCET vào năm 2022 đánh dấu bước chuyển quan trọng khi công nghệ trở thành một trong những trụ cột của quan hệ đối tác song phương. iCET hướng tới thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ trọng yếu như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ lượng tử, viễn thông 5G/6G, không gian và quốc phòng công nghệ cao (The White House, 2023). Khuôn khổ này tạo điều kiện kết nối giữa chính phủ, doanh nghiệp, các cơ quan nghiên cứu và trường đại học nhằm thúc đẩy nghiên cứu chung, chuyển giao công nghệ và xây dựng chuỗi cung ứng an toàn.

Trong giai đoạn 2023-2024, iCET đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các doanh nghiệp công nghệ Mỹ như Micron, AMD, Applied Materials và Lam Research mở rộng đầu tư vào ngành bán dẫn của Ấn Độ. Đồng thời, Google, Microsoft, NVIDIA và IBM tăng cường hoạt động nghiên cứu AI, phát triển hạ tầng số và đào tạo nguồn nhân lực tại các trung tâm công nghệ lớn như Bengaluru, Hyderabad và Pune (Chaudhuri & Bhandari, 2024). Những bước tiến này cho thấy quan hệ Mỹ - Ấn Độ đã chuyển từ hợp tác thương mại sang hợp tác đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ.

Tuy nhiên, sự bùng nổ của AI đòi hỏi nguồn dữ liệu, năng lực tính toán và hạ tầng công nghệ rất lớn, trong khi điện toán hiệu năng cao và quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu khiến không một quốc gia nào có thể tự đáp ứng đầy đủ các nguồn lực này. Vì vậy, các nước cần xây dựng cơ chế hợp tác sâu rộng hơn để chia sẻ công nghệ, phát triển hạ tầng, bảo đảm chuỗi cung ứng và thiết lập các tiêu chuẩn chung cho AI. Trong bối cảnh đó, ngày 13/2/2025, trong chuyến thăm Washington của Thủ tướng Narendra Modi, hai nước công bố sáng kiến TRUST nhằm mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực AI, bán dẫn, công nghệ lượng tử, năng lượng và khoáng sản chiến lược. Nếu iCET đặt nền móng cho hợp tác công nghệ, thì TRUST tập trung vào triển khai các dự án cụ thể, thúc đẩy đầu tư, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phát triển chuỗi cung ứng an toàn (Chaudhuri, 2025). Không chỉ kế thừa nền tảng của iCET, TRUST còn hướng đến triển khai các dự án thực chất, thúc đẩy đầu tư, nghiên cứu, phát triển nguồn nhân lực và bảo đảm chuỗi cung ứng công nghệ. 

Việc chuyển từ iCET sang TRUST phản ánh sự hội tụ lợi ích chiến lược giữa Mỹ và Ấn Độ trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng quyết liệt. Đối với Mỹ, Ấn Độ là đối tác quan trọng trong việc xây dựng hệ sinh thái công nghệ đáng tin cậy tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Đối với Ấn Độ, TRUST tạo cơ hội tiếp cận nguồn vốn, công nghệ và tri thức tiên tiến, qua đó thúc đẩy mục tiêu xây dựng nền kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo và nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.

AI -  động lực mới trong quan hệ hợp tác công nghệ Mỹ - Ấn Độ

Nếu iCET đặt nền móng cho hợp tác công nghệ chiến lược giữa Mỹ và Ấn Độ, thì TRUST cho thấy AI đã trở thành một trong những trọng tâm mới của quan hệ song phương. Việc hai nước xác định AI là trụ cột của sáng kiến TRUST và cam kết xây dựng lộ trình phát triển hạ tầng AI, tăng cường đầu tư vào năng lực tính toán, trung tâm dữ liệu và chuỗi cung ứng công nghệ phản ánh vai trò ngày càng quan trọng của AI trong chiến lược công nghệ và cạnh tranh quốc gia của cả Washington và New Delhi (The White House, 2025).

Đối với Mỹ, mở rộng hợp tác AI với Ấn Độ vừa đáp ứng nhu cầu duy trì lợi thế công nghệ trước sự cạnh tranh ngày càng gay gắt, vừa góp phần xây dựng mạng lưới đối tác có năng lực công nghệ và cùng chia sẻ các nguyên tắc về đổi mới sáng tạo, quản trị số và bảo mật dữ liệu. Với lực lượng kỹ sư công nghệ thông tin đông đảo, hệ sinh thái khởi nghiệp phát triển và thị trường số rộng lớn, Ấn Độ được xem là một trong những đối tác quan trọng trong chiến lược công nghệ của Mỹ. Về phía Ấn Độ, AI được xác định là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và hiện đại hóa quản trị quốc gia. Chính phủ đã triển khai India AI Mission nhằm phát triển hạ tầng điện toán, hỗ trợ nghiên cứu, mở rộng khả năng tiếp cận tài nguyên tính toán, phát triển các mô hình AI nền tảng và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Thông qua chương trình này, New Delhi hướng tới xây dựng một hệ sinh thái AI có năng lực cạnh tranh quốc tế (Press Information Bureau, 2024).

Quan hệ hợp tác giữa hai nước được thúc đẩy mạnh mẽ bởi sự tham gia của các tập đoàn công nghệ Mỹ. Microsoft tiếp tục mở rộng các trung tâm nghiên cứu AI và chương trình đào tạo kỹ năng số tại Ấn Độ; Google đầu tư phát triển AI bằng các ngôn ngữ bản địa; NVIDIA hợp tác xây dựng hạ tầng điện toán hiệu năng cao phục vụ nghiên cứu và phát triển AI. Những hoạt động này không chỉ mang lại nguồn vốn và công nghệ mà còn thúc đẩy sự liên kết giữa doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu và khu vực công. Bên cạnh hợp tác doanh nghiệp, AI còn trở thành nội dung quan trọng trong đối thoại chính sách giữa hai chính phủ. Trong khuôn khổ TRUST, Mỹ và Ấn Độ cam kết tăng cường hợp tác về nghiên cứu AI, phát triển hạ tầng điện toán hiệu năng cao, bảo đảm chuỗi cung ứng bán dẫn và thúc đẩy các nguyên tắc quản trị AI có trách nhiệm. Điều này cho thấy AI không còn chỉ là lĩnh vực hợp tác kinh tế mà đã trở thành một công cụ của ngoại giao công nghệ và quan hệ đối tác chiến lược.

Triển vọng của TRUST và khát vọng  trở thành cường quốc AI của Ấn Độ? 

Việc chuyển từ iCET sang TRUST mở ra nhiều cơ hội để Ấn Độ thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu đang được tái cấu trúc, TRUST tạo điều kiện để nước này thu hút đầu tư, tiếp cận công nghệ tiên tiến và tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái AI quốc tế. Đồng thời, khuôn khổ hợp tác này góp phần nâng cao vị thế của Ấn Độ trong các diễn đàn quốc tế về quản trị AI và công nghệ số.

Một lợi thế quan trọng khác của TRUST là giúp Ấn Độ bổ sung những nguồn lực còn thiếu, đặc biệt về hạ tầng điện toán, trung tâm dữ liệu, nghiên cứu và phát triển (R&D) cũng như đào tạo nhân lực chất lượng cao. Sự tham gia của các doanh nghiệp công nghệ Mỹ cùng với các chương trình như IndiaAI Mission tạo nền tảng để Ấn Độ nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị AI toàn cầu.

Tuy nhiên, triển vọng này cũng đi kèm nhiều thách thức. Năng lực nghiên cứu AI cốt lõi của Ấn Độ vẫn còn khoảng cách so với các cường quốc công nghệ; nhiều nền tảng AI, công nghệ bán dẫn và hạ tầng điện toán hiện vẫn phụ thuộc vào doanh nghiệp nước ngoài. Nếu không tăng cường đầu tư cho R&D và phát triển công nghệ nội địa, Ấn Độ có nguy cơ chỉ đóng vai trò là nơi triển khai hoặc gia công các ứng dụng AI thay vì trở thành trung tâm sáng tạo.

Bên cạnh đó, New Delhi phải cân bằng giữa mở rộng hợp tác với Washington và duy trì nguyên tắc tự chủ chiến lược trong chính sách đối ngoại. Điều này đòi hỏi Ấn Độ vừa tiếp tục đa dạng hóa quan hệ công nghệ với các đối tác khác, vừa nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo trong nước để giảm phụ thuộc vào nguồn lực bên ngoài.

Nhìn về dài hạn, TRUST được kỳ vọng sẽ thúc đẩy quan hệ Mỹ - Ấn Độ bước sang giai đoạn hợp tác công nghệ thực chất hơn. Thành công của khuôn khổ này sẽ không chỉ được đánh giá qua quy mô đầu tư hay số lượng dự án, mà còn ở khả năng giúp Ấn Độ nâng cao năng lực sáng tạo, tham gia sâu vào chuỗi giá trị AI toàn cầu và đóng góp tích cực vào quá trình xây dựng các chuẩn mực quản trị công nghệ quốc tế.

Tổng thể, sự chuyển đổi từ iCET sang TRUST cho thấy hợp tác công nghệ đang trở thành một trụ cột mới trong quan hệ đối tác chiến lược Mỹ - Ấn Độ. Trong khuôn khổ này, AI không chỉ là lĩnh vực hợp tác về khoa học - công nghệ mà còn là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đổi mới sáng tạo và tăng cường vị thế chiến lược của hai quốc gia trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu. Đối với Ấn Độ, TRUST mở ra cơ hội tiếp cận công nghệ tiên tiến, thu hút đầu tư, phát triển nguồn nhân lực và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị AI toàn cầu. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm AI của thế giới, nước này cần tiếp tục đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, hoàn thiện hạ tầng số, xây dựng cơ chế quản trị AI hiệu quả và duy trì sự cân bằng giữa hợp tác quốc tế với mục tiêu tự chủ chiến lược. Trong thời gian tới, hiệu quả của TRUST sẽ phụ thuộc vào khả năng chuyển hóa các cam kết thành những chương trình hợp tác cụ thể. Nếu được triển khai hiệu quả, khuôn khổ này sẽ không chỉ góp phần nâng tầm quan hệ Mỹ - Ấn mà còn tác động đến quá trình định hình hệ sinh thái công nghệ và quản trị AI toàn cầu.

Tài liệu tham khảo

1. Chaudhuri, R. (2025). What is the India–United States TRUST Initiative? Carnegie Endowment for International Peace. Truy cập ngày 15 tháng 7 năm 2026 từ  https://carnegieendowment.org/posts/2025/04/what-is-the-india-united-states-trust-initiative

2. Chaudhuri, R., & Bhandari, K. (2024). The U.S.–India Initiative on Critical and Emerging Technology (iCET) from 2022 to 2025: Assessment, learnings, and the way forward. Carnegie Endowment for International Peace. Truy cập ngày 15 tháng 7 năm 2026 từ  https://carnegieendowment.org/research/2024/10/the-us-india-initiative-on-critical-and-emerging-technology-icet-from-2022-to-2025-assessment-learnings-and-the-way-forward

3. Press Information Bureau (2024). Cabinet approves over Rs 10,300 crore for IndiaAI Mission, will empower AI startups and expand compute infrastructure access. Ministry of Electronics & Information Technology, Government of India. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2026 từ  https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2012375

4. The White House (2023). Fact sheet: United States and India elevate strategic partnership with the Initiative on Critical and Emerging Technology (iCET). Truy cập ngày 15 tháng 7 năm 2026 từ  https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2023/01/31/fact-sheet-united-states-and-india-elevate-strategic-partnership-with-the-initiative-on-critical-and-emerging-technology-icet/

5. The White House (2025). United States–India joint leaders' statement. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2026 từ  https://www.whitehouse.gov/briefings-statements/2025/02/united-states-india-joint-leaders-statement/

Lữ Vũ Thủy Tiên[1]

Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi