Sáng ngày 08 tháng 9 năm 2026, tại trụ sở Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi, Chi bộ Viện đã tổ chức buổi sinh hoạt chuyên đề Quý III năm 2026 với chủ đề “Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh công nghệ số”. Buổi sinh hoạt do đồng chí PGS.TS. Nguyễn Xuân Trung, Bí thư Chi bộ, Viện trưởng chủ trì, với sự tham dự của toàn thể đảng viên trong Chi bộ.
Toàn cảnh buổi sinh hoạt chuyên đề Quý III năm 2026 của Chi bộ Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi
Nội dung các chuyên đề của báo cáo viên xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của công tác xây dựng Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số đang tác động sâu sắc đến phương thức quản trị quốc gia và đời sống chính trị - xã hội. Không gian mạng ngày nay không còn thuần túy là một công cụ truyền thông mà đã trở thành không gian chiến lược, nơi diễn ra sự cạnh tranh về thông tin, tư tưởng, giá trị và ảnh hưởng chính trị.
Bảo vệ an ninh chính trị trên không gian số - bài học từ khu vực Nam Á
Mở đầu buổi sinh hoạt, đồng chí Phạm Thủy Nguyên, đảng viên Chi bộ trình bày tham luận “Bảo vệ an ninh chính trị trên nền tảng kỹ thuật số - bài học từ khu vực Nam Á”. Tham luận đi từ thực tiễn khu vực nghiên cứu của Viện, nơi những năm gần đây đã chứng kiến nhiều biến động chính trị - xã hội đáng chú ý.
Đồng chí Phạm Thủy Nguyên, đảng viên Chi bộ trình bày tham luận tại buổi sinh hoạt
Từ phong trào “Aragalaya” tại Sri Lanka năm 2022 trong bối cảnh khủng hoảng tài chính, cuộc nổi dậy tháng 7 năm 2024 tại Bangladesh khởi nguồn từ vấn đề hạn ngạch việc làm khu vực công, các cuộc biểu tình tại Nepal sau quyết định hạn chế một loạt nền tảng mạng xã hội tháng 9 năm 2025, cho đến phong trào của giới trẻ tại Ấn Độ năm 2026, tham luận chỉ ra một số đặc điểm chung. Mặc dù nguyên nhân trực tiếp ở mỗi quốc gia có sự khác biệt về kinh tế, chính trị và xã hội, song điểm chung là không gian mạng đã trở thành chất xúc tác làm gia tăng tốc độ lan truyền thông tin, khuếch đại cảm xúc xã hội và tạo điều kiện huy động lực lượng quy mô lớn trong thời gian rất ngắn.
Khác với các phong trào trước đây do các đảng phái hoặc lãnh đạo chính trị dẫn dắt, các phong trào gần đây chủ yếu do tầng lớp thanh niên tổ chức, huy động và duy trì; thanh niên không còn phụ thuộc vào các tổ chức chính trị truyền thống để tham gia hoạt động chính trị. Bên cạnh các hình thức đấu tranh truyền thống, các phong trào này còn sử dụng meme, tranh biếm họa, nghệ thuật số và châm biếm chính trị như công cụ phản kháng. Hệ quả là sức ép gia tăng đối với bộ máy lãnh đạo, dẫn tới những thay đổi về nhân sự và phương thức điều hành, trong khi việc phục hồi kinh tế - xã hội sau bất ổn đòi hỏi thời gian và nguồn lực không nhỏ.
Liên hệ với Việt Nam, tham luận nhấn mạnh không gian mạng ngày nay được xác định là “mặt trận thứ năm”, môi trường tác chiến và đấu tranh mới bên cạnh bốn mặt trận truyền thống là đất liền, biển, trên không và vũ trụ. Tham luận cũng lưu ý sự phát triển của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo đang làm gia tăng mức độ tinh vi của các hoạt động chống phá, với các hình thức tài khoản giả, tài khoản ảo và việc lợi dụng thuật toán để kích thích tương tác, gây chia rẽ. Trong quá trình chuyển đổi số, không gian mạng đang từng bước thay thế các không gian giao tiếp truyền thống, trở thành môi trường chủ yếu để thanh niên tiếp nhận thông tin, hình thành nhận thức và bày tỏ quan điểm. Vì vậy, thanh niên vừa là lực lượng nòng cốt của chuyển đổi số, vừa là nhóm cần được đặc biệt quan tâm trong công tác giáo dục chính trị, tư tưởng và định hướng giá trị.
Các đảng viên Chi bộ Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi tham dự buổi sinh hoạt chuyên đề
Nhận thức đầy đủ, hệ thống về nền tảng tư tưởng của Đảng và yêu cầu đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch
Trình bày báo cáo chuyên đề “Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong bối cảnh mới”, đồng chí PGS.TS. Nguyễn Xuân Trung, Bí thư Chi bộ, Viện trưởng đã đặt ra hai câu hỏi lớn làm trục xuyên suốt: bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch là gì; và giải pháp, liên hệ với Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi như thế nào.
Đồng chí PGS.TS. Nguyễn Xuân Trung, Bí thư Chi bộ, Viện trưởng trình bày báo cáo chuyên đề
Về nội dung thứ nhất, báo cáo viên khẳng định Cương lĩnh năm 1991 đã xác định Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động. Điểm mới đáng chú ý là Văn kiện Đại hội XIV nhấn mạnh yêu cầu kiên định và vận dụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và lý luận về đường lối đổi mới. Với quan điểm này, lần đầu tiên Đảng ta xác định “lý luận về đường lối đổi mới” là một bộ phận cấu thành nền tảng tư tưởng của Đảng. Trên cơ sở đó, báo cáo làm rõ nội hàm của việc bảo vệ nền tảng tư tưởng, phân biệt giữa quan điểm sai trái - phản ánh không đúng hiện thực khách quan, lệch lạc về nhận thức lý luận và thực tiễn - với quan điểm thù địch là những lập trường có chủ đích đi ngược lại và đối lập hoàn toàn với quan điểm, lập trường chính thống của Đảng.
Báo cáo cũng chỉ rõ âm mưu, phương thức và thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch, trong đó có việc phát tán tài liệu xấu độc, gây dựng các tổ chức phản động, chèn thông tin giả mạo trên các website, kích động chống đối và kêu gọi biểu tình, gây rối trật tự công cộng trên mạng xã hội. Các nội dung bị tập trung xuyên tạc trải rộng từ tính khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, thân thế và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, cho đến những thành tựu của công cuộc đổi mới, uy tín của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và sự ổn định nội bộ.
Báo cáo viên trao đổi về các nội dung của chuyên đề với đảng viên trong Chi bộ
Ở nội dung thứ hai, báo cáo viên phân tích mục tiêu, quan điểm, nhiệm vụ và các biện pháp bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, nhấn mạnh yêu cầu gắn kết chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, trong đó “xây” là cơ bản, “chống” phải quyết liệt và hiệu quả; đồng thời đổi mới nội dung, phương thức, đa dạng hóa hình thức, bảo đảm tính chủ động, thường xuyên, kiên trì nhưng có trọng tâm, trọng điểm. Từ đó, đồng chí Bí thư Chi bộ liên hệ trực tiếp với đặc thù của Viện: mỗi công trình nghiên cứu khoa học có chất lượng, mỗi sản phẩm tư vấn chính sách có căn cứ vững chắc chính là một đóng góp thiết thực vào việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Trách nhiệm của mỗi đảng viên trong môi trường số
Trao đổi tại buổi sinh hoạt, các đảng viên trong Chi bộ đã thảo luận về những vấn đề đặt ra từ hai báo cáo, đặc biệt là yêu cầu nâng cao năng lực nhận diện, kiểm chứng và đánh giá thông tin trên môi trường số; rèn luyện bản lĩnh chính trị, năng lực tư duy phản biện và sức đề kháng trước thông tin xấu độc. Một nội dung được các đảng viên đặc biệt quan tâm là nguy cơ từ việc lan truyền thông tin xấu độc trên môi trường mạng và tác động của nó đối với giới trẻ. Là nhóm có cường độ sử dụng internet cao, nhạy bén với cái mới nhưng chưa có nhiều trải nghiệm thực tiễn, thanh niên dễ chịu ảnh hưởng bởi những thông tin sai lệch, bị cắt ghép hoặc được tạo dựng tinh vi bằng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo. Nếu không được nhận diện và đấu tranh kịp thời, những thông tin này có thể gây tâm lý hoang mang, dao động, tác động tiêu cực đến nhận thức chính trị và làm suy giảm niềm tin của một bộ phận cán bộ, đảng viên trẻ đối với sự lãnh đạo của Đảng.
Kết luận buổi sinh hoạt, đồng chí PGS.TS. Nguyễn Xuân Trung, Bí thư Chi bộ, Viện trưởng khẳng định buổi sinh hoạt chuyên đề đã giúp mỗi đảng viên hiểu rõ hơn về công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh mới, đồng thời có thêm góc nhìn thực tiễn từ việc nghiên cứu kinh nghiệm của các nước khu vực Nam Á. Đồng chí đề nghị mỗi đảng viên tiếp tục nghiên cứu, chọn lọc và vận dụng những nội dung đã trao đổi vào công việc chuyên môn cũng như trong đời sống hằng ngày.
Buổi sinh hoạt chuyên đề Quý III năm 2026 của Chi bộ Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi đã diễn ra nghiêm túc, thiết thực, gắn nội dung công tác xây dựng Đảng với chuyên môn nghiên cứu khu vực của đơn vị, góp phần nâng cao nhận thức và thống nhất hành động của đảng viên trong Chi bộ.
Tin bài: Trần Ngọc Diễm, Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi