Khai trương “Góc Ấn Độ” tại Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi:
‎ Dấu ấn mới trong hợp tác học thuật Việt Nam – Ấn Độ

Sáng ngày 8/4/2026, Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phối hợp cùng Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam đã tổ chức Lễ khai trương “Góc Ấn Độ” với sự tham dự của lãnh đạo Viện Hàn lâm, Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam, các nhà khoa học, giảng viên, sinh viên và đại diện một số cơ quan, tổ chức hữu nghị. Đây là một hoạt động có ý nghĩa thiết thực, vừa góp phần làm phong phú thêm không gian học thuật về Ấn Độ tại Việt Nam, vừa tạo điểm nhấn mới trong chuỗi hoạt động tăng cường giao lưu tri thức, văn hóa và đối ngoại nhân dân giữa hai nước.

(PGS.TS. Nguyễn Xuân Trung, GS.TS. Lê Văn Lợi, Ngài Tshering W. Sherpa (từ trái qua phải) cắt băng khai trương “Góc Ấn Độ”)

Tham dự chương trình có GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; Ngài Tshering W. Sherpa, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Cộng hòa Ấn Độ tại Việt Nam; PGS.TS. Nguyễn Xuân Trung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi; cùng đại diện Hội Hữu nghị Việt Nam - Ấn Độ tại Hà Nội, các cơ quan đối ngoại, học giả, cán bộ nghiên cứu, giảng viên và sinh viên quan tâm đến Ấn Độ học.

(Các đại biểu tham dự Lễ khai trương “Góc Ấn Độ”. Ảnh: Tuấn Anh)

Buổi lễ mở đầu bằng nghi lễ thắp nến Deepa, một nghi thức mang đậm ý nghĩa văn hóa Ấn Độ, tiếp đó là phần tụng Shanti Mantra (Lời cầu nguyện cho hòa bình). Chương trình sau đó diễn ra với các phát biểu của lãnh đạo Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam, lễ cắt băng khai trương, chụp ảnh lưu niệm, biểu diễn nghệ thuật Ấn Độ và tham quan không gian “Góc Ấn Độ”. Sự kết hợp giữa nghi thức, học thuật và trải nghiệm văn hóa đã tạo nên một không gian giao lưu đậm chiều sâu nhưng vẫn gần gũi, sinh động.

(PGS.TS. Nguyễn Xuân Trung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi phát biểu tại Lễ Khai trương. Ảnh: Tuấn Anh)

Phát biểu tại chương trình, PGS.TS. Nguyễn Xuân Trung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi, khẳng định việc ra mắt “Góc Ấn Độ” không chỉ đơn thuần là thiết lập một không gian trưng bày hay một điểm nhấn văn hóa tại Viện, mà còn là biểu tượng sinh động cho mối quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Ấn Độ. Theo PGS.TS. Nguyễn Xuân Trung, trong bối cảnh các quốc gia ngày càng chú trọng tăng cường kết nối tri thức, kết nối văn hóa và con người, những không gian như “Góc Ấn Độ” có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi đây sẽ là nơi hội tụ của tri thức, của văn hóa và của tinh thần đối thoại học thuật giữa hai quốc gia; là cầu nối giúp các nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên và những người quan tâm đến Ấn Độ có cơ hội tiếp cận sâu hơn với đất nước, con người và các giá trị của Ấn Độ.

Ông cũng cho biết nghiên cứu chuyên sâu về Ấn Độ tại Viện đã bước sang năm thứ 16 và vẫn là một hướng nghiên cứu trọng tâm. Vì vậy, “Góc Ấn Độ” được xây dựng không chỉ để trưng bày các vật phẩm, sách báo và tài liệu của Ấn Độ, mà còn để giới thiệu những kết quả nghiên cứu về Ấn Độ của Viện trong gần 16 năm qua, đồng thời hướng tới trở thành một trung tâm sinh hoạt học thuật thu nhỏ, nơi có thể tổ chức tọa đàm, giới thiệu sách, giao lưu văn hóa và các hoạt động nghiên cứu chuyên đề. Đáng chú ý, theo chia sẻ của PGS.TS. Nguyễn Xuân Trung, ngay sau khi thông tin về không gian này được công bố, đã có giảng viên từ một số trường đại học liên hệ để đưa sinh viên tới tham quan, nghiên cứu, cho thấy sự ra đời của “Góc Ấn Độ” là đúng hướng và có ý nghĩa thực tiễn rõ nét.

(GS.TS. Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phát biểu tại Lễ Khai trương “Góc Ấn Độ”. Ảnh: Tuấn Anh)

Trong bài phát biểu tại lễ khai trương, GS.TS. Lê Văn Lợi khẳng định “Góc Ấn Độ” là một sáng kiến có ý nghĩa thiết thực, được triển khai tại đúng đơn vị có thế mạnh nghiên cứu về Ấn Độ. Đồng chí nhấn mạnh đây không chỉ là hoạt động mang tính biểu tượng trong chuỗi sự kiện kỷ niệm 10 năm thiết lập Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Ấn Độ, mà còn thể hiện rõ định hướng của Viện Hàn lâm trong việc đẩy mạnh giao lưu học thuật quốc tế với các đối tác chiến lược quan trọng. Theo Chủ tịch Viện Hàn lâm, với nền tảng nghiên cứu sẵn có của Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi, “Góc Ấn Độ” được kỳ vọng sẽ từng bước phát huy vai trò như một không gian học thuật hữu ích, góp phần tăng cường chia sẻ tri thức, hỗ trợ nghiên cứu, giảng dạy và thúc đẩy giao lưu học thuật giữa học giả hai nước.

Đặc biệt, GS.TS. Lê Văn Lợi nhấn mạnh rằng bên cạnh sách và tài liệu nghiên cứu, “Góc Ấn Độ” còn giới thiệu các vật phẩm, tranh ảnh và sản phẩm thủ công truyền thống, qua đó mang đến một cái nhìn sinh động hơn về nền văn minh, văn hóa và đời sống đương đại của Ấn Độ. Không gian này được định hướng trở thành một nền tảng mở, kết nối nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên và công chúng quan tâm; đồng thời gợi mở các hướng nghiên cứu mới, hỗ trợ việc tổ chức hội thảo, tọa đàm chuyên đề và lan tỏa tri thức hai chiều giữa giới học thuật Việt Nam và các đối tác Ấn Độ. Như đồng chí khẳng định, “Góc Ấn Độ” cần được phát huy như một “hạt nhân tri thức”, góp phần tăng cường đối thoại liên văn hóa và làm sâu sắc hơn nữa quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.

(Ngài Tshering W. Sherpa, Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam phát biểu tại Lễ Khai trương “Góc Ấn Độ”. Ảnh: Tuấn Anh)

Trong phần phát biểu của mình, Ngài Tshering W. Sherpa bày tỏ vui mừng trước việc “Góc Ấn Độ” chính thức đi vào hoạt động tại một cơ sở nghiên cứu hàng đầu của Việt Nam về khu vực Nam Á, Tây Á và châu Phi. Đại sứ đánh giá cao sáng kiến xây dựng một không gian chuyên biệt dành cho Ấn Độ trong môi trường học thuật, coi đây là một biểu tượng cụ thể cho sự gắn bó ngày càng thực chất giữa hai bên trong lĩnh vực nghiên cứu, đào tạo và giao lưu tri thức. Từ góc nhìn hợp tác song phương, Ngài Đại sứ cho rằng những thiết chế học thuật như vậy có ý nghĩa lâu dài bởi chúng tạo điều kiện để giới nghiên cứu, sinh viên và công chúng Việt Nam tiếp cận trực tiếp hơn với các nguồn tư liệu, ấn phẩm, giá trị văn hóa và những chuyển động mới của Ấn Độ đương đại.

(Các đại biểu tìm hiểu các hiện vật được trưng bày tại “Góc Ấn Độ”. Ảnh: Tuấn Anh)

Cùng với đó, Đại sứ Tshering W. Sherpa tái khẳng định tinh thần phối hợp chặt chẽ giữa Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam với Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi trong các hoạt động hội thảo, trao đổi học thuật, kết nối học giả và bổ sung nguồn tư liệu nghiên cứu về Ấn Độ. Việc “Góc Ấn Độ” được hình thành và chính thức khai trương hôm nay cho thấy những cam kết hợp tác đã và đang được cụ thể hóa bằng những không gian hợp tác hữu hình, thiết thực và có khả năng phục vụ lâu dài cho cộng đồng học thuật.

(Các đại biểu chụp ảnh kỉ niệm với biểu tượng nghệ thuật Rangoli được bài trí trong không gian của “Góc Ấn Độ”. Ảnh: Tuấn Anh)

Ý nghĩa của sự kiện càng trở nên nổi bật trong bối cảnh năm 2026 đánh dấu tròn 10 năm Việt Nam và Ấn Độ nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện. Nếu như khuôn khổ quan hệ được thiết lập ở tầm cao vào năm 2016 đã mở ra những động lực mới cho hợp tác chính trị, kinh tế, quốc phòng, văn hóa và giao lưu nhân dân, thì việc hình thành “Góc Ấn Độ” tại Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi tiếp tục bổ sung một chiều cạnh mới: chiều cạnh học thuật và tri thức. Đây là một bước đi nhỏ về không gian, nhưng có thể tạo tác động lớn về chiều sâu hiểu biết, kết nối giới chuyên gia và bồi đắp nền tảng xã hội cho quan hệ song phương trong giai đoạn phát triển tiếp theo.

(Không gian Sách được trưng bày tại “Góc Ấn Độ”. Ảnh: Tuấn Anh)

Trên phương diện chuyên môn, “Góc Ấn Độ” hứa hẹn sẽ góp phần làm giàu hệ thống tư liệu phục vụ nghiên cứu Ấn Độ học tại Việt Nam; hỗ trợ các hoạt động giảng dạy, học tập, biên soạn tài liệu tham khảo; tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc tổ chức các tọa đàm, hội thảo, nói chuyện chuyên đề, triển lãm chuyên đề và các chương trình kết nối học giả trẻ. Trên phương diện đối ngoại nhân dân, đây còn là một không gian văn hóa mở giúp công chúng tiếp cận Ấn Độ không chỉ qua lăng kính chính trị, kinh tế mà còn qua các giá trị văn minh, tôn giáo, nghệ thuật, đời sống và những thành tựu phát triển đương đại của đất nước này.

(Không gian Sách được trưng bày tại “Góc Ấn Độ”. Ảnh: Tuấn Anh)

Lễ khai trương “Góc Ấn Độ” vì vậy không chỉ đơn thuần là sự kiện ra mắt một không gian trưng bày tư liệu, mà còn là dấu mốc cho thấy hợp tác giữa Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi với Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam đang tiếp tục đi vào chiều sâu, thực chất và bền vững hơn. Trong thời gian tới, với sự đồng hành của các cơ quan đối tác, “Góc Ấn Độ” được kỳ vọng sẽ tiếp tục được làm giàu về nội dung, đa dạng về hình thức hoạt động và trở thành một địa chỉ học thuật, văn hóa có ý nghĩa đối với những người quan tâm đến Ấn Độ tại Việt Nam.

Nguyễn Thị Hiên

Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ

Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi