Thực trạng kinh tế ở khu vực Trung Đông và Bắc Phi năm 2025 bị chia cắt rõ rệt giữa một bên là “sự thịnh vượng nhờ cải cách” của khối GCC; bên kia là sự bấp bênh của các nền kinh tế hoặc đang trong “thời chiến", hoặc biến động mạnh do chịu ảnh hưởng của xung đột, của giá năng lượng “trồi sụt”:

Khối GCC, điển hình là Saudi Arabia và UAE, tăng trưởng kinh tế khả quan từ chính sách đa dạng hóa. Với Saudi Arabia, dù sản lượng dầu mỏ vẫn chịu sự kiểm soát của OPEC+, kinh tế phi dầu mỏ của Saudi Arabia dự kiến tăng trưởng mạnh khoảng 4,6% - 5,1%. Các siêu dự án thuộc Chiến lược "Tầm nhìn 2030" (về du lịch, giải trí, hạ tầng) đã bắt đầu tạo ra dòng tiền thực tế, giảm bớt sự phụ thuộc vào biến động giá dầu. Trong khi đó, UAE duy trì đà tăng trưởng ổn định nhờ vị thế trung tâm tài chính và logistics, bất chấp các gián đoạn vận tải biển ở khu vực (Quỹ tiền tệ Quốc tế, 2025). Năm 2025 khẳng định sự thành công bước đầu của Saudi Arabia và UAE trong việc giảm phụ thuộc vào dầu mỏ. Mô hình này sẽ tiếp tục thu hút vốn toàn cầu vào năm 2026, đưa GCC trở thành "thỏi nam châm" hút nhân tài và công nghệ.

 Nền kinh tế Israel chịu sức ép rất lớn do chiến sự căng thẳng. Thâm hụt ngân sách dự kiến vượt 8% GDP do chi tiêu quân sự khổng lồ. Tăng trưởng kinh tế giảm xuống mức thấp chỉ khoảng 2,5% - 3,3% do thiếu hụt lao động trầm trọng (nhân lực bị huy động cho quân đội) và sự sụt giảm đầu tư nước ngoài (Ngân hàng Trung Ương Israel. 2025). Kinh tế của Ai Cập chịu tác động mạnh từ “khủng hoảng Kênh đào Suez”. Căng thẳng tại Biển Đỏ khiến doanh thu từ kênh đào Suez “bay hơi” khoảng 7 tỷ USD trong năm 2025, tương đương với khoảng 60%. Hơn nữa, tình trạng thiếu hụt ngoại tệ, buộc Ai Cập tiếp tục phụ thuộc vào các gói cứu trợ và thoả thuận đầu tư từ UAE và IMF để duy trì ổn định vĩ mô (Ngân hàng Thế giới, 2025). Tận dụng giá khí đốt neo cao và nhu cầu năng lượng từ Châu Âu, Algeria dự kiến đạt mức tăng trưởng tốt khoảng 4,5%. Nước này đang đẩy mạnh đầu tư 50 tỷ USD cho giai đoạn 2024-2028 để mở rộng năng lực xuất khẩu khí đốt (Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Algeria. 2025). Tình trạng "bình thường mới" ở Biển Đỏ có thể kéo dài sang 2026, buộc các chuỗi cung ứng toàn cầu phải định hình lại, gây thiệt hại dài hạn cho Ai Cập nhưng có thể tạo cơ hội cho các tuyến vận tải bộ xuyên Phi hoặc các cảng biển ở khu vực Nam hoặc Tây Phi.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.   Ngân hàng Trung ương Israel. (2025). Bank of Israel Annual Report 2024.
2.  Quỹ Tiền tệ Quốc tế. (2025). IMF Regional Economic Outlook: Middle East and Central Asia.
3.  Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Algeria. (2025). Sonatrach 2024-2028 Investment Plan Update.
4.  World Bank. (2025). Egypt Economic Monitor, Spring 2025: Inflation and External Accounts.